O proxecto de Lei de Orzamentos da Xunta de Galicia do ano 2024 incrementa o presuposto destinado a bibliotecas 481.308€ con respecto a 2023. Continúan a ser orzamentos conservadores para dotar o país dunha rede eficaz e próxima á cidadanía, pero valoramos positivamente o incremento malia que con reservas en determinados aspectos.

No ano 2024 as bibliotecas públicas de Galicia contarán cun crecemento orzamentario. Nun contexto de incremento xeral dos Orzamentos da Xunta, este crecemento céntrase fundamentalmente na partida de promoción da lectura e do libro (6402) e a de actividades difusoras da cultura en bibliotecas itinerantes (64007) que suman 398.942 € do total do orzamento mentres outras partidas continúan conxeladas ou con incrementos mínimos.

Os datos poden visualizarse nas gráficas máis abaixo nas que indicamos as cifras entre os anos 2019 e 2024. En todas houbo un incremento paulatino desde que se comezaron a recuperar os orzamentos desde o 2012 (excepto en 2022 onde houbo unha baixada do mesmo), pero chama a atención que existan partidas que non variaron dende 2019, como a de equipalmento da rede e mobiliario (6251) ou a subvención para a adquisición de novidades editoriais en galego (7602).

Queremos sinalar algunhas cuestións que nos parecen preocupantes, por encima das cantidades sinaladas que desde a nosa Asociación seguen a parecernos de importancia:

1) Ano tras ano vimos demandando a necesidade de desenvolver a Lei de Bibliotecas fomentando a cooperación entre as distintas administracións: Concellos, Deputacións e Xunta, o que debería permitir dotar as bibliotecas municipais de mellores servizos, instalacións, equipamento e persoal. Pero pensamos que deberíamos ser máis ambiciosos e, tomando como marco as Directrices do Consello de Europa/EBLIDA sobre lexislación e políticas bibliotecarias en Europa elaboradas polo grupo de expertos de EBLIDA (EGIL – Expert Group on Information Law), abrir un proceso cara á elaboración dunha nova Lei de Bibliotecas que permita colocar a lexislación bibliotecaria galega na vangarda a nivel estatal. Ademais, sería interesante en paralelo ir preparando o desenvolvemento daqueles aspectos que a Lei precisara para evitar dilacións como as que suceden na actualidade.

2) Este ano un importante aumento orzamentario vai destinado ao reforzo do servizo de bibliotecas itinerantes que foi posto en marcha en 2023, e que nos orzamentos anteriores xa contara cun forte incremento da súa partida. Sendo firmes defensores deste tipo de servizos, queremos indicar que un reparto máis equilibrado das partidas permitiría un crecemento máis harmónico da Rede, e sería un sinal positivo da decisión da Consellería de Cultura de reforzala. Por iso consideramos que se trata duns orzamentos moi conservadores, deixando o resto das partidas para o conxunto da Rede de Bibliotecas conxelados ou con subidas que non semellan suficientes.

3) De novo lamentamos que non se apoie o Servizo de Bibliotecas cun orzamento que permita unha maior dotación de persoal que poida prestar máis servizos e incrementar o apoio á rede: formación, asesoramento, axuda na migración e implantación de novas ferramentas, seguimento e apoio aos procesos de convocatorias de selección de persoal nos concellos, etc.

Os profesionais das bibliotecas reclamamos mellores partidas para as bibliotecas e o desenvolvemento integral de políticas de fomento do libro e da lectura coa participación de todo o sector: as diversas administracións, empresas e o persoal profesional. E insistimos na necesidade de dotar de persoal suficiente os servizos encargados do desenvolvemento das políticas de xestión da Rede de Bibliotecas de Galicia e do Sistema de Xestión Integrado da Rede, o que permitiría a correcta identificación das carencias e actuacións máis coordinadas e axustadas á realidade.

A Xunta Directiva de Bamad Galicia

A Coruña, 10 de novembro de 2024

Cadro comparativo e gráficos de Bibliotecas 2019-2024