Nun contexto no que se define novamente como o “maior orzamento da historia de Galicia”, moitas das partidas dedicadas a investimentos en arquivos no orzamento de Cultura están conxeladas na práctica ou cun escaso aumento. Tamén resulta chamativo o descenso da partida dedicada a proxectos e informes e dirección en materia de arquivos (6283) despois dun importante incremento no 2023, unha vez rematados os efectos do Mecanismo de Recuperación e Resilencia, dos Fondos NextGeneration da Unión Europea.

Dentro dos aspectos positivos, podemos salientar un decidido aumento na partida dedicada a Axudas a entes locais para investimentos en arquivos (7600) que estaba conxelada dende 2019 e a de Obras de conservación de arquivos (6321) conxelada desde 2021.

Con este orzamentos será difícil desenvolver o Plan de Arquivos da Xunta de Galicia. Como abordar a creación de arquivos como os Xerais Territoriais da Coruña, Ourense, e Ferrol (locais, mobiliario, andeis etc.)? Como abordar as necesidades de espazo dos arquivos existentes? Como abordar axudas á contratación de arquivistas para os arquivos municipais dos concellos máis pequenos? Como implantar a perspectiva de xénero nos centros con estas dotacións?

Desde BAMAD Galicia entendemos que é preciso aumentar o esforzo orzamentario dedicado aos arquivos de maneira máis decidida e intensa, o que permitiría un normal desenvolvemento das súas funcións e vencer a infradotación que levan arrastrando desde xa hai demasiado tempo. Malia os aspectos positivos detectados, semella que ante unha realidade alcista nos custos e prezos, poden quedar diluídos e trocarse novamente en eivas para colocar o sistema arquivístico no lugar que os profesionais consideramos que deben ter dentro dunha sociedade que afronta transformacións cada vez máis veloces e disruptoras.

Este orzamento non permitirá a creación dos arquivos que a propia Lei de Arquivos e Documentos prevé, e impedirá atender os novos retos con ferramentas, locais, medios e persoal suficiente. Galicia precisa duns arquivos propios do século XXI que dean servizo á sociedade cos recursos necesarios para adaptarnos a un mundo en constante transformación.

A Xunta Directiva de Bamad Galicia

A Coruña, 10 de novembro de 2024

Cadro comparativo e gráficos de Arquivos 2019-2024